Thời hiệu khởi kiện và các lưu ý về thời hiệu

thời hiệu khởi kiện

Thời hiệu là thời hạn do luật quy định mà khi kết thúc thời hạn đó thì phát sinh hậu quả pháp lý đối với chủ thể theo điều kiện do luật quy định. Tuy nhiên không phải trường hợp nào cũng áp dụng thời hiệu khởi kiện và cũng không phải trường hợp nào khi hết thời hiệu thì cũng bị mất quyền khởi kiện.

Bài viết này, LMP Lawyers giới thiệu và phân tích các quy định về thời hiệu khởi kiện và các lưu ý đối với thời hiệu. 

Tham khảo các lưu ý về thời hiệu khởi kiện tại link đính kèm.

A. Quy định pháp luật về thời hiệu khởi kiện

Quy định về thời hiệu khởi kiện

Thời hiệu khởi kiện là thời hạn đương sự được quyền khởi kiện vụ án, quy định tại Điều 154 Bộ luật dân sự 2015:

“Điều 154. Bắt đầu thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự, thời hiệu yêu cầu giải quyết việc dân sự

  • Thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự được tính từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.”

Một số ngoại lệ không áp dụng thời hiệu khởi kiện 

Các trường hợp pháp luật không tính thời hiệu khởi kiện được quy định tại Điều 155 Bộ luật dân sự 2015:

“Điều 155. Không áp dụng thời hiệu khởi kiện

Thời hiệu khởi kiện không áp dụng trong trường hợp sau đây

  1. Yêu cầu bảo vệ quyền nhân thân không gắn với tài sản.
  2. Yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.
  3. Tranh chấp về quyền sử dụng đất theo quy định của Luật đất đai.
  4. Trường hợp khác do luật quy định.”

Ngoài ra, các khoảng thời gian không tính vào thời hiệu còn có khoảng thời gian bị cản trở do sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan,…

Tính lại thời hiệu khởi kiện

Đối với các vụ án tranh chấp Hợp đồng dân sự, Hợp đồng thương mại,… các bên có thể được tính lại thời hiệu khởi kiện nếu rơi vào các trường hợp quy định tại Điều 157 Bộ Luật dân sự 2015.

Theo đó, thời hiệu sẽ được bắt đầu lại nếu:

(a) Bên có nghĩa vụ đã thừa nhận một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ của mình đối với người khởi kiện;

(b) Bên có nghĩa vụ thừa nhận hoặc thực hiện xong một phần nghĩa vụ của mình đối với người khởi kiện;

(c) Các bên đã tự hòa giải với nhau.

B. Các mốc thời hiệu cụ thể

LMP Lawyers liệt kê theo bảng dưới đây mốc thời hiệu khởi kiện với từng loại vụ việc cụ thể:

STT Nội dung Thời hiệu Thời điểm bắt đầu tính thời hiệu
1 Giải quyết tranh chấp hợp đồng dân sự 03 năm Kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm

(Điều 429 Bộ luật Dân sự 2015)

2 Chia di sản thừa kế là bất động sản 30 năm Kể từ thời điểm mở thừa kế

(Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015)

3 Chia di sản thừa kế động sản 10 năm
4 Xác nhận hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác
5 Yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại 03 năm
6 Yêu cầu bồi thường thiệt hại 03 năm Kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm

(Điều 588 Bộ luật Dân sự 2015)

7 Khởi kiện tranh chấp thương mại 02 năm Kể từ thời điểm quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm

(Điều 319 Luật Thương mại 2005)

8 Khởi kiện về hợp đồng bảo hiểm 03 năm Kể từ thời điểm phát sinh tranh chấp

(Điều 30 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2000)

9 Khởi kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính, quyết định giải quyết khiếu nại 1 năm Kể từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết được quyết định hành chính, hành vi hành chính

(Điều 116 Luật Tố tụng hành chính năm 2015)

Để tránh rơi vào trường hợp hết thời hiệu khởi kiện, khách hàng có thể áp dụng các quy định về sự kiện bất khả kháng, bắt đầu lại thời hiệu khởi kiện để khôi phục thời hiệu khởi kiện. Đồng thời, các cá nhân/doanh nghiệp khi giao dịch dân sự/thương mại cũng cần lưu ý về vấn đề thời hiệu, tránh việc không thể khởi kiện khi quyền và lợi ích bị xâm phạm.

Vấn đề thời hiệu được xem là vấn đề quan trọng, nhưng đang được quy định tại nhiều văn bản luật khác nhau dẫn tới những người có liên quan chưa có sự nắm bắt kịp thời và toàn diện. Trong nhiều trường hợp, khách hàng thường không biết đến quy định về thời hiệu dẫn tới khởi kiện khi đã hết thời hiệu. Mặc dù Tòa án vẫn thụ lý nhưng khi tranh chấp bên đối tụng đề nghị áp dụng quy định về thời hiệu dẫn tới Tòa án tuyên bác yêu cầu khởi kiện. 

LMP Lawyers tự hào là đơn vị pháp lý tham gia giải quyết thành công nhiều tranh chấp dân sự/ thương mại có giá trị lớn và phức tạp. Đặc biệt, việc đề nghị Tòa án tuyên áp dụng uy định về thời hiệu trong nhiều vụ án đã xoay chuyển cục diện và đem lại thành công trong tranh chấp cho khách hàng.

Do vậy, trước khi tham gia khởi kiện, hoặc ngay khi biết được mình bị khởi kiện, khách hàng nên tham khảo ý kiến của luật sư để được bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích của mình.

Lưu ý: Nội dung trình bày trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung trên có thể sẽ không còn phù hợp. Mọi yêu cầu tư vấn chi tiết, vui lòng liên hệ LMP Lawyers.

Liên hệ tư vấn